Dieta dla przyszłych matek

Opis diety

Sposób żywienia kobiet przed ciążą oraz w czasie jej trwania ma ogromny wpływ nie tylko na przebieg ciąży, ale również na zdrowie dziecka. Kobiety planujące macierzyństwo powinny więc znać zasady właściwego odżywiania się.
Już przed planowaną ciążą należy się do niej przygotować, wprowadzając odpowiednie zmiany w sposobie żywienia i trybie życia. Konieczne jest urozmaicanie jadłospisu i korzystanie z jak największej ilości różnych produktów - w ten sposób znacznie zmniejszy się ryzyko wystąpienia niedoborów składników odżywczych. Dla rozwoju płodu najważniejszymi składnikami odżywczymi są: kwas foliowy, żelazo, jod, cynk i niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Dlatego też wszystkie te składniki muszą być dostarczane w odpowiedniej ilości wraz z pożywieniem.
Planując ciążę należy przede wszystkim zabezpieczyć się przed niedoborem kwasu foliowego, należącego do witamin z grupy B. Groźne są jego niedobory nie tylko w czasie ciąży, ale również przed zapłodnieniem. Naukowcy stwierdzili bowiem, że niskie spożycie kwasu foliowego powoduje zwiększone ryzyko urodzenia dziecka z wrodzoną wadą układu nerwowego i liczne komplikacje w przebiegu ciąży. Wady te powstają bardzo wcześnie, bo już na przełomie 3. i 4. tygodnia ciąży, kiedy przyszła kobieta najczęściej nie jest jeszcze świadoma swojego stanu. Dlatego tak ważne jest, aby każda kobieta przed zajściem w ciążę skontaktowała się wcześniej ze swoim lekarzem w sprawie przyjmowania preparatów kwasu foliowego. Powinna również spożywać więcej produktów będących jego dobrym źródłem.
Z powodu dużego zapotrzebowania na witaminy i składniki mineralne, przy zwiększonym tylko o 300 kcal zapotrzebowaniu na energię, mogą u kobiety w ciąży wystąpić niedobory niektórych składników odżywczych. Szczególnie groźny może być niedobór żelaza, wapnia, cynku, jodu oraz witaminy E, C i beta-karotenu. Wówczas lekarz może zalecić - oprócz racjonalnego odżywiania się - dodatkowe stosowanie preparatów witaminowo-mineralnych.
Warto dodać, że podczas ciąży groźne mogą być nie tylko niedobory różnych składników, ale również nadmiary, zwłaszcza witaminy A i D. Powstają one najczęściej na skutek nadmiernej suplementacji diety preparatami witaminowymi (np. podczas korzystania jednocześnie z kilku rodzajów preparatów witaminowo - mineralnych). Należy więc jeszcze raz podkreślić, że stosowanie i dawkowanie tego rodzaju preparatów powinno być ustalone przez lekarza prowadzącego ciążę.
Ważnym zagadnieniem przed i w czasie ciąży jest również odchudzanie się. Obecnie wiele kobiet dba o swoją sylwetkę, stosując różnego rodzaju diety odchudzające, często źle zbilansowane i prowadzące do niedoborów składników odżywczych. Dlatego też nie należy się odchudzać nie tylko w czasie ciąży, ale również krótko przed jej początkiem. Stwierdzono bowiem, że kobiety, które zbyt mało przybywają na wadze, często rodzą dzieci z małą masą urodzeniową.
W okresie ciąży przybieranie na wadze jest jak najbardziej prawidłowym zjawiskiem. Jednakże przyrost masy ciała w czasie całej ciąży nie może przekroczyć zalecanych norm. Podczas ciąży organizm kobiety potrzebuje większej ilości energii i składników odżywczych. W tym okresie znacząco zwiększa się zapotrzebowanie na witaminy i składniki mineralne, nawet o 50-100%. Natomiast kaloryczność dziennej racji pokarmowej powinna być zwiększona jedynie o 300 kcal.

Najważniejsze zasady diety:

  • Posiłki należy urozmaicać. Nie ma bowiem takiego produktu, który zawierałby wszystkie niezbędne składniki odżywcze (a jest ich około 60!). Im większa różnorodność posiłków, tym większe korzyści zdrowotne.
  • Pieczywo białe powinno się zastąpić pieczywem razowym. Chleb żytni razowy ma ok. 3-5 razy więcej składników mineralnych niż pieczywo jasne, jest także bogatszy w witaminy i błonnik pokarmowy.
  • Trzeba pamiętać o dwukrotnym zwiększeniu ilości żelaza w diecie. Kobieta w ciąży powinna więc dwa razy dziennie jeść mięso, drób lub wędlinę (zaleca się chude gatunki). Aby poprawić przyswajanie żelaza, należy spożywać z każdym posiłkiem warzywa i owoce bogate w witaminę C. Nie wolno również zapominać o rybach - są one świetnym źródłem wartościowego białka.
  • Zaleca się dodawanie do surówek olejów roślinnych - przynajmniej łyżkę stołową dziennie. Oleje te zawierają niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, potrzebne do prawidłowego przebiegu ciąży.
  • Konieczne jest zwiększenie spożycia mleka i produktów mlecznych. Są one bardzo ważne dla kobiety i dziecka, ponieważ zawierają wapń, witaminę B2, B12 i pełnowartościowe białko. Warto pamiętać, że produkty o obniżonej zawartości tłuszczu ułatwiają utrzymanie odpowiedniej wagi ciała.
  • Powinno się spożywać co najmniej 1 kg dziennie warzyw i owoców, które są najlepszym źródłem witamin i składników mineralnych.
  • Nie wolno pić alkoholu, trzeba też ograniczyć picie mocnej kawy. Spożywanie alkoholu podczas ciąży zwiększa ryzyko małej masy urodzeniowej dziecka i poronienia. To samo niebezpieczeństwo stwarza kawa.